Bulut çözümleri: gerçek avantajlar, gerçek riskler

“Buluta geçelim” cümlesi çoğu zaman birbirinden çok farklı şeyleri anlatır: e-postayı Microsoft 365’e taşımak, sunucuları bir veri merkezindeki sanal makinelere almak, yedeklerin bir kopyasını şehir dışına göndermek ya da muhasebe programının web sürümüne geçmek. Hepsinin ortak noktası, bir işi kendi donanımınızda değil, bir hizmet sağlayıcısının altyapısında çalıştırmaktır. Bulut, doğru iş yükü için gerçek kolaylıklar sağlar; ama her sorunu çözen bir yer değildir. Bu yazıda bulutun gerçek avantajlarını, sık gözden kaçan risklerini ve hangi sistemin nerede çalışması gerektiğine nasıl karar verileceğini anlatıyoruz. Unna’nın kendi bulut hizmetleri için UnnaBulut sayfamıza bakabilirsiniz.

Bulut bilişim nedir?

ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST), bulut bilişimi paylaşılan bir kaynak havuzuna (sunucu, depolama, ağ, uygulama) ağ üzerinden, ihtiyaç anında ve az yönetim çabasıyla erişim sağlayan bir model olarak tanımlar. Tanımın beş temel özelliği vardır: kullanıcının kaynağı kendi başına alabilmesi, her yerden ağ üzerinden erişim, kaynakların havuzda paylaşılması, hızlı büyüyüp küçülebilme ve kullanımın ölçülerek ücretlendirilmesi.

Hizmet modelleri

Tablonun son sütunu önemlidir: Hangi modeli seçerseniz seçin, veri ve kullanıcı yetkileri sizin sorumluluğunuzda kalır.

Bulutun gerçek avantajları

Donanım yatırımı ve ömrü sorunu ortadan kalkar

Beş yılda bir sunucu yenilemek, donanım destek süresini takip etmek, arızalanan diski değiştirmek sağlayıcının işi olur. Bu özellikle BT ekibi küçük olan işletmeler için ciddi bir yük azalmasıdır.

İhtiyaç kadar büyür

Yeni bir sunucu haftalar değil dakikalar içinde hazırlanır. Dönemsel yük artışı olan sistemlerde kaynak artırılıp sonra azaltılabilir. Yeni bir proje için satın alma süreci beklemek gerekmez.

Ofisin risklerinden uzaklaşır

Ofisteki sunucu odası elektrik kesintisinden, klima arızasından, su baskınından ve hırsızlıktan etkilenir. Profesyonel bir veri merkezinde yedekli enerji, jeneratör, iklimlendirme, fiziksel güvenlik ve birden fazla internet bağlantısı standarttır.

Her yerden erişim

Şubeler, sahadaki ekipler ve evden çalışanlar aynı sistemlere ofis ağına bağımlı kalmadan erişebilir. Bu, bir iş sürekliliği avantajıdır da: ofis kullanılamadığında iş durmaz.

Sık gözden kaçan riskler

Paylaşılan sorumluluk

En yaygın yanılgı, buluta taşınan her şeyin sağlayıcı tarafından korunduğunu düşünmektir. Sağlayıcı altyapıyı korur; ama zayıf bir parola, açık bırakılmış bir port, gereğinden geniş bir paylaşım yetkisi ya da bir çalışanın yanlışlıkla sildiği dosya sizin sorumluluğunuzdadır.

Veri kaybı ve yedekleme

Bulut hizmetleri altyapının sürekliliğini sağlar, ama verinizin geçmiş sürümlerini sınırsız süre saklamayabilir. Microsoft 365 gibi hizmetlerde silinen öğeler belirli saklama süreleri boyunca geri alınabilir; bu süre dolduğunda ya da fidye yazılımı bulut ile eşitlenen dosyaları şifrelediğinde, ayrı bir yedeğiniz yoksa geri dönüş zorlaşır. Konuyu Microsoft 365 yedekleme yazımızda ayrıntılı anlattık.

Maliyetin öngörülemezliği

Kullandıkça öde modeli esneklik sağlar, ama disiplin ister. Kapatılmayan test sunucuları, gereğinden büyük seçilmiş kaynaklar, büyüyen depolama ve veri çıkış ücretleri faturayı büyütebilir. Sabit ve yıllarca değişmeyecek yükler için kendi donanımınızı bir veri merkezinde barındırmak çoğu zaman daha ekonomiktir.

Bağlantıya bağımlılık

İnternet hattı kesildiğinde buluttaki uygulamaya da ulaşılamaz. Kritik sistemler buluta taşınıyorsa ikinci bir internet hattı lüks değil, gerekliliktir.

Veri konumu ve bağımlılık

Verinin hangi ülkede saklandığı, kişisel veri işliyorsanız KVKK’daki yurt dışına aktarım kuralları açısından önem taşır. Ayrıca bir sağlayıcının kendine özgü hizmetlerine derinlemesine bağlanan bir sistemi ileride başka yere taşımak zorlaşabilir. Hukuki boyut için hukuk danışmanınızla çalışın; teknik tarafta veriyi dışa aktarma yolunu baştan planlayın.

Hangi iş yükü buluta?

Karar ürün bazında değil, iş yükü bazında verilmelidir. Şu sorular yol gösterir:

• Bu sistemin kaynak ihtiyacı sabit mi, dalgalı mı?
• Kullanıcıları ofiste mi, dağınık mı?
• Yerel makinelere ya da donanıma bağlı mı? Üretim hattı yazılımı genellikle makinelere yakın kalmalıdır.
• Lisansı bulutta çalışmaya izin veriyor mu?
• Verinin Türkiye’de kalması gerekiyor mu?
• İnternet kesildiğinde bu sistem olmadan ne kadar çalışılabilir?

Çoğu işletme için sonuç tek bir yer değil, karma bir yapıdır: e-posta ve iş birliği bulutta, ERP bir veri merkezinde, üretim yazılımı şirket içinde, yedeklerin bir kopyası farklı bir lokasyonda. Bu yaklaşımı hibrit buluta geçiş yazımızda anlattık.

Buluta geçmeden önce kontrol listesi

Hangi hizmeti seçerseniz seçin, geçişten önce şu maddelerin cevabı hazır olmalıdır:

• Tüm yönetici ve kullanıcı hesaplarında çok faktörlü doğrulama açık mı?
• Verinin hangi ülkede, hangi veri merkezinde saklandığı belli mi?
• Buluttaki verinin sağlayıcıdan bağımsız, ayrı bir yedeği var mı ve geri yükleme denendi mi?
• Aylık maliyet için bir üst sınır ve aşıldığında gelen bir uyarı tanımlı mı?
• Hizmeti bırakmak isterseniz veriyi hangi biçimde, ne kadar sürede dışa aktarabileceğiniz biliniyor mu?
• Kimin hangi kaynağa erişebildiği ve yapılan değişiklikler kayıt altında mı?

Unna ile bulut

Size tek bir modeli değil, iş yükünüze uyanı öneririz. Sunucularınızı ofisin riskinden çıkarmak için Server Sistemleri A.Ş. iş birliğiyle veri merkezi hizmetleri, sunucu barındırma ve bulut sunucu sunuyoruz. Yedeklerinizin şehir dışı kopyası ve ekip dosya alanı için UnnaBulut, verilerinizi Türkiye’deki kendi veri merkezimizde şifreli olarak saklar.

1. Önce dinleriz. Sistemlerinizi, kullanıcılarınızın çalışma düzenini ve maliyet beklentinizi öğreniriz.
2. Birlikte planlarız. Her iş yükü için en uygun yeri, güvenlik ve yedekleme tasarımıyla birlikte belirleriz.
3. Taşır ve devreye alırız. Geçişi iş saatlerini etkilemeyecek şekilde, geri dönüş planıyla yaparız.
4. Yanınızda kalırız. Kaynak kullanımını, maliyeti ve yedekleri düzenli olarak sizinle gözden geçiririz.

Başlamak için bize yazın.