Yerli bulut mu, global bulut mu? Yedekleme için veri konumu ve KVKK

İyi bir yedekleme yapısında en az bir kopya binanın dışında durur. Bugün bu kopya için en yaygın adres buluttur. Ama “buluta yedekleyelim” kararının hemen arkasından ikinci bir soru gelir: Hangi bulut? Türkiye’deki bir veri merkezinde çalışan yerli bir hizmet mi, yoksa dünyanın farklı bölgelerinde altyapısı olan global bir sağlayıcı mı? İki seçenek de işini iyi yapar; farkları verinin nerede durduğunda, bu durumun KVKK açısından ne anlama geldiğinde, yedeğin ne kadar hızlı gidip geldiğinde ve bir sorun anında kiminle konuştuğunuzda ortaya çıkar. Bu yazıda iki yaklaşımı aynı ölçütlerle karşılaştırıyor, çoğu işletme için en sağlam cevap olan hibrit kullanımı da anlatıyoruz. Genel çerçeve için yedekleme sayfamıza göz atabilirsiniz.

İki yaklaşım, iki farklı güçlü yan

Yerli bulut: UnnaBulut

UnnaBulut, Unna’nın kendi işlettiği bulut hizmetidir. Veriler Türkiye’deki kendi veri merkezimizde, şifrelenmiş olarak saklanır. Tüm hizmetler S3 uyumlu nesne depolama altyapısı üzerinde çalışır. Altyapı yedekli güvenlik duvarları, kesintisiz güç kaynağı ve jeneratör, yedekli internet bağlantılarıyla çalışır ve 7/24 izlenir. BackupBox ile sunucu ve bilgisayarların tam imaj yedeği, Smart Backup ile dosya, PST ve veritabanı yedeği alınır; Veeam ya da Acronis ile alınan yerel yedeklerin şehir dışı kopyası için de hedef olarak kullanılabilir.

Global bulut: AWS, Microsoft Azure, Google Cloud

Global sağlayıcılar dünyanın birçok ülkesinde bölgeler hâlinde veri merkezi işletir. Yedek için genellikle nesne depolama hizmetleri kullanılır: Amazon S3, Azure Blob Storage, Google Cloud Storage gibi. Güçlü yanları ölçek, bölge çeşitliliği ve geniş hizmet yelpazesidir. Veeam ve Acronis gibi yedekleme yazılımları bu hizmetlere doğrudan yedek gönderebilir.

Global sağlayıcıların Türkiye’deki varlığı da değişiyor. AWS, Mayıs 2026’da İstanbul’da bir Local Zone’u kullanıma açtığını duyurdu; Google Cloud ise Turkcell iş birliğiyle Türkiye’de bir bölge kurma planını açıkladı. Bir hizmetin hangi bileşeninin hangi ülkede çalıştığı sağlayıcıya ve hizmete göre değişir; bunu her seçimde sağlayıcının güncel belgelerinden doğrulamak gerekir.

Yan yana karşılaştırma

Tablo; UnnaBulut’un kendi altyapı bilgilerine, AWS, Microsoft ve Google’ın resmi belgelerine ve KVKK Kurumu’nun yurt dışına aktarım sayfasına dayanır. Fiyat vermedik; iki modelde de maliyet, veri miktarına, saklama süresine ve geri yükleme sıklığına göre değişir.

Veri konumu ve KVKK: asıl soru ne?

6698 sayılı Kanun’un yurt dışına aktarımı düzenleyen 9. maddesi, Mart 2024’te yapılan değişiklikle yeniden düzenlendi. KVKK Kurumu’nun yurt dışına aktarım sayfasındaki özete göre güncel yapı üç basamaklıdır:

• Yeterlilik kararı: Aktarımın yapılacağı ülke, sektör ya da uluslararası kuruluş hakkında Kurul’un yeterlilik kararı. Kurum, henüz hiçbir ülke için yeterlilik kararı verilmediğini belirtiyor.
• Uygun güvenceler: Yeterlilik kararı yoksa; Kurul’un yayımladığı standart sözleşme, Kurul onaylı bağlayıcı şirket kuralları ya da Kurul izniyle yazılı taahhüt gibi yollar. Standart sözleşmenin imzalandıktan sonra Kurum’a bildirilmesi gerekir.
• Arızi hâller: Yeterlilik kararı ve uygun güvence yoksa, yalnızca Kanun’da sayılan sınırlı istisnalar.

Kurum, uygulamaya yol göstermek için Ocak 2025’te Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılması Rehberi’ni yayımladı. Yedekleme açısından pratik soru şudur: Yedeğinizde müşteri, çalışan ya da tedarikçi verisi var mı ve bu kopya yurt dışındaki bir sunucuda mı duruyor? Muhasebe veritabanının, İK klasörünün ya da e-posta arşivinin yedeği neredeyse her zaman kişisel veri içerir.

Yedeğin yurt içinde durması, bu kopya için yurt dışına aktarım değerlendirmesini sadeleştirir; ancak KVKK’nın diğer yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Yedeklere erişimin sınırlanması, şifreleme ve saklama süresi dolan verinin yedeklerden de silinmesi yine sizin işinizdir. Bu başlıkları KVKK teknik tedbirler kontrol listemizde topladık.

Bu bölüm teknik bir değerlendirmedir, hukuki görüş değildir. Hangi aktarım yolunun sizin için uygun olduğu, standart sözleşme ve bildirim süreçleri güncel mevzuata ve Kurul kararlarına göre değişebilir. Bu kararları hukuk danışmanınızla birlikte verin.

Performans, destek ve maliyet

Gecikme, bant genişliği ve geri yükleme süresi

Yedeğin buluta gitmesi kadar, bir arıza gününde geri gelmesi de önemlidir. Burada belirleyici olan çoğu zaman sağlayıcı değil, sizin internet hattınızdır.

• İlk tam yedek büyüktür. Sonraki yedeklerde yalnızca değişen veri gider. İlk yedeği mesai dışına planlamak ve bant genişliği sınırı tanımlamak iki modelde de gerekir.
• Mesafe etkiler. Türkiye içindeki bir veri merkezine giden trafik daha kısa bir yol izler. Uzak bir bölgeye giden trafikte gecikme ve hat kalitesi, özellikle büyük geri yüklemelerde hissedilebilir.
• Geri yükleme hızı hedefe bağlıdır. Terabaytlarca veriyi internetten geri indirmek saatler, bazen günler sürebilir. Kritik sunucular için kabul edilebilir kesinti süresini önceden belirleyin; RTO ve RPO yazımız bu hesabı anlatıyor.
• Veri çıkışı maliyeti. Global nesne depolama hizmetlerinde veriyi dışarı çekmek genellikle ayrı ücretlendirilir. Büyük bir geri yüklemeyi bütçe planına dahil edin.

Hangi bulutu seçerseniz seçin, en hızlı geri dönüş yerel kopyadan olur. Bulut kopyası, yerel kopyanın da kaybolduğu gün için oradadır. Bu mantığı 3-2-1-1-0 yedekleme kuralı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Destek, ölçek ve maliyet modeli

Destek dili ve muhatap. Gece yarısı bir geri yükleme gerektiğinde kiminle konuşacağınız önemlidir. UnnaBulut’ta muhatabınız kurulumu yapan, sisteminizi tanıyan ve Türkçe konuşan ekiptir. Global sağlayıcılarda destek, satın aldığınız destek planına göre şekillenir; birçok işletme bu yüzden global bulutu yerel bir iş ortağı üzerinden kullanır.

Ölçek ve bölge çeşitliliği. Bu, global bulutların açık ara güçlü olduğu alandır. Birden fazla ülkede şubesi olan, yedeğini farklı kıtalarda tutmak isteyen ya da çok büyük veri hacmini esnek şekilde büyütmek zorunda olan kurumlar için global sağlayıcıların sunduğu bölge seçeneği önemli bir avantajdır.

Maliyet modeli. Global nesne depolama, kullandıkça öde mantığıyla çalışır: depolanan veri, yapılan istekler ve dışarı aktarılan veri ayrı kalemlerdir. Bu esneklik sağlar, ancak aylık faturanın önceden kestirilmesi deneyim ister. Yerli bir hizmette maliyet genellikle kapasite ve hizmet kapsamına göre belirlenir; bütçe planlaması daha basittir. Sizin için hangisinin daha uygun olduğu, veri büyüklüğüne ve geri yükleme sıklığına göre değişir.

Hibrit kullanım: ikisi birden

Yerli ya da global bulut bir tercih zorunluluğu değildir. Veeam ve Acronis gibi yedekleme yazılımları aynı yedeğin kopyasını birden fazla hedefe gönderebilir. Sık gördüğümüz yapılardan bazıları:

• Kişisel veri Türkiye’de, geri kalanı globalde: Muhasebe, İK ve e-posta arşivi gibi kişisel veri içeren sistemlerin bulut kopyası UnnaBulut’ta; kişisel veri içermeyen büyük arşivler ve test ortamları global nesne depolamada.
• İki farklı sağlayıcıda iki kopya: Sunucular Veeam ile yerelde yedeklenir, bir kopyası UnnaBulut’a, bir kopyası da global bir bölgeye gönderilir. Tek bir sağlayıcıya bağımlılık azalır.
• Bilgisayarlar ve bulut uygulamaları ayrı: Bilgisayarlar ve Microsoft 365 verileri Acronis Cyber Protect ile korunur, sunucu imajları UnnaBulut BackupBox ile Türkiye’de tutulur.

Hibrit yapıda her kopyanın hangi ülkede durduğunu, hangi veriyi içerdiğini ve kimin erişebildiğini yazılı bir envanterde tutun. KVKK değerlendirmesi de, bir kriz günündeki geri dönüş de bu envantere dayanır. Değiştirilemez kopyanın hangi hedefte tutulacağını da aynı planda netleştirin; konunun ayrıntıları değiştirilemez yedek yazımızda.

Hangisi kime uygun?

Tek lokasyonlu, kişisel veri yoğun bir işletme

Bir diş kliniği zinciri ya da muhasebe bürosu; hasta ve müşteri kayıtları, sunucuda bir veritabanı. UnnaBulut burada doğal seçimdir: veri Türkiye’de kalır, destek aynı ekipten gelir, bütçe öngörülebilirdir.

Yurt dışında şubesi olan bir ihracatçı

Almanya’da bir satış ofisi, verinin bir kısmı zaten orada üretiliyor. Global bulut bölge seçeneğiyle bu yapıya uyar; Türkiye’deki üretim ve muhasebe verisinin kopyası ise UnnaBulut’ta tutularak hibrit bir yapı kurulabilir.

Çok büyük ve hızla büyüyen veri hacmi

Görüntü arşivi, tasarım dosyaları, yıllara yayılan ham veri. Global nesne depolama, ölçeği ve farklı depolama sınıflarıyla esneklik sağlar. Geri yükleme ve veri çıkışı maliyeti önceden hesaplanmalıdır.

Yerel yedeği olan, şehir dışı kopya arayan bir üretim firması

Sunucular Veeam ile ofisteki depolamaya yedekleniyor, ama kopya aynı binada. UnnaBulut, Veeam için şehir dışı hedef olarak kullanılabilir; ek güvence isteyenler için ikinci bir kopya global bir bölgeye gönderilebilir.

Unna ile doğru seçim

UnnaBulut kendi ürünümüz; ama Veeam ve Acronis ile global bulut hedeflerine de yedek kuruyoruz. Bu yüzden sorunun cevabını tek bir hizmete göre değil, verinizin türüne ve iş ihtiyacınıza göre veririz. Önce hangi sistemlerin kişisel veri içerdiğini, ne kadar veri olduğunu ve bir arızada ne kadar sürede dönmeniz gerektiğini dinleriz. Ardından her kopyanın nerede duracağını, saklama sürelerini ve maliyet modelini birlikte planlarız. Kurulumdan sonra gerçek bir geri yükleme testi yapar, hattınızın bulut kopyasını ne hızla geri getirebildiğini görürüz. Hukuki değerlendirme için hukuk danışmanınızla birlikte çalışır, teknik tedbirleri ISO 27001 ve KVKK çalışmalarınıza uygun şekilde belgeleriz. Seçenekleri yedekleme ve UnnaBulut sayfalarımızda inceleyebilir, mevcut yedekleme yapınızı birlikte değerlendirmek için bize yazabilirsiniz.